[[Evidence of the red sea crossing|English version]] «Ելք» գիրքը՝ Աստվածաշնչի երկրորդ գիրքը, պատմում է Աստծո կողմից հրեա ժողովրդին Եգիպտոսից ազատագրելու պատմությունը։ Այն ներառում է տարբեր հրաշքներ, որոնցից մեկը Կարմիր ծովի անցումն է։ Այն նկարագրում է, թե ինչպես է Աստված Մովսեսի միջոցով բաժանում Կարմիր ծովը, որպեսզի իսրայելացիները կարողանան անցնել այն և փրկվել։ https://www.bible.com/bible/2860/EXO.14.6-7,9,15-16,22.ՆԷԱ Այնուհետև ծովը նորից փակվում է, երբ եգիպտացիները փորձում են անցնել դրա միջով։ Հայտնի է, որ այս ամենի տեղի ունենալու վայրը Ակաբայի ծոցն է։[^1]  Ակաբայի ծոցի բաթիմետրիկ (խորաչափական) քարտեզը[^3] [Տեսնել ավելի շատ մանրամասներ](https://www.gov.il/BlobFolder/generalpage/eilat-gulf-bathymetric-map/en/img_BLA_gulf-of-elat-survey-poster-1978-red.jpg) Այս տարածքում հայտնաբերվել են մարտակառքերի անիվներ և մարդկային ոսկորներ։  [«18-րդ դինաստիան» — Wyatt Archeological Research](https://wyattmuseum.com/the-18th-dynasty/2011-671)  [«Մարտակառքի անիվները Կարմիր ծովում» — Wyatt Archeological Research](https://wyattmuseum.com/chariot-wheels-in-the-red-sea/2011-669)  [«Ելքի ճանապարհորդությունների երթուղին» — Wyatt Archeological Research](https://wyattmuseum.com/the-route-of-the-exodus-journeys/2011-667) ![[Figure-2.7-Depth-Profiles-Chart-scaled.jpg]] - Աստվածաշնչում նշված աշխարհագրական անունները մատնանշում են Ակաբայի ծոցը[^1]։ - Գոյություն ունի տեղագրական միջանցք, որը թույլ կտար անցումը, եթե ջրերը բաժանվեին։ - Սովորական քամին կարող է բացել ցամաքային կամուրջները[^2]: Սակայն միայն հրաշքը կարող է բաժանել 800 մետր խորությամբ ջրերը։ - Դոկտոր Լենարտ Մյոլլեր (Lennart Möller)․ Շվեդիայից բժշկական գիտությունների պրոֆեսոր Մյոլլերը 1990-ականների վերջին արշավախմբեր է ղեկավարել՝ օգտագործելով հեռակառավարվող ստորջրյա տեսախցիկներ։ Իր «Ելքի գործը» (The Exodus Case) գրքում նա հայտնում է **մարջաններով պատված շրջանաձև պատկերների և 90 աստիճանի անկյունների** հայտնաբերման մասին, որոնք նա մեկնաբանում է որպես մարտակառքերի անիվներ և խցիկներ։ Նա հատկապես առանձնացնում է ծովի հատակին գտնված **ոսկեզօծ չորսճաղանի անիվը**՝ ենթադրելով, որ ոսկին պահպանել է ձևը, մինչդեռ ներքին փայտը փտել է։ - Ռոն Ուայաթը (Ron Wyatt)՝ անկախ հետազոտող, նույնպես լուսանկարել է այս տարածքում **4-ճաղանի մարտակառքի անիվներ** հիշեցնող առարկաներ։ Նա նաև պնդում էր, որ գտել է 6 և 8 ճաղերով անիվներ հիշեցնող առարկաներ և մարդկային ոսկորներ։ - Սուզորդներ Ահարոն Սենը (Aaron Sen) և Ռոս Փաթերսոնը (Ross Patterson) գտել և լուսանկարել են այնպիսի առարկաներ, որոնք նման են մարջանների մեջ հայտնված մարդկային մնացորդների և ձեռակերտ իրերի[^4]։ - Մարտակառքերի անիվների ճաղերի քանակը նույնն է, ինչ օգտագործվել է 18-19-րդ դինաստիաների ժամանակաշրջանում, ինչը համընկնում է Ելքի ժամանակաշրջանի հետ։  Ահարոն Սենի և Ռոս Փաթերսոնի անցած երթուղին[^4]   [«Red Sea Update» — Anchorstone Ministries — Ահարոն Սեն, Ռոս Փաթերսոն]     [«Red Sea Update» — Anchorstone Ministries — Վիվեկա Պոնտեն — Discovery Media Productions] ![[RedSeaManMadeObjects.png]] Ռոն Ուայաթի և Ջոնաթան Գրեյի արշավախմբից — Տրամադրել է նրա որդին՝ Ռոնի Ուայաթը[^4] ---  պատկերը՝ [Լեյդենի հնությունների պետական թանգարանի (Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)](https://www.worldhistory.org/image/5745/ipuwer-papyrus/) > ..._ժանտախտ է ողջ երկրում_... > ..._Իսկապես, գետը արյուն է, բայց մարդիկ խմում են դրանից_... > ..._դա երկրի կործանումն է։ Մարդիկ ասում են. «Մի՛ քայլիր այստեղ, տե՛ս, դա թակարդ է»։ Ահա, մարդիկ ջրի մեջ քայլում են ձկների պես_ > Իպուվերի պատգամները — Լեյդենի պապիրուս 334 — Մոտավորապես մ.թ.ա. 1000-2000 թթ. (եգիպտական աղբյուր)[^5] Հետաքրքիր է, որ սա Եգիպտոսի ամենավաղ պատմական փաստաթուղթն է, որը նկարագրում է գետի՝ արյան վերածվելը։ Ինձ հայտնի է միայն մեկ այլ աղբյուր, որը նկարագրում է արյան գետ, սակայն այն դիցաբանական է և թվագրվում է շատ ավելի ուշ ժամանակաշրջանով։ Ես սա ասում եմ, որովհետև Մովսեսի միջոցով կատարված հրաշքներից մեկը Նեղոսի ջուրն արյան վերածելն էր։ > 'Տերն այսպես է ասում. “Բայց դու պիտի իմանաս, որ ես եմ Տերը. ահա ես իմ ձեռքի գավազանով կհարվածեմ գետի ջրին, և այն կվերածվի արյան։ Եվ գետի մեջ եղած ձկները կսատկեն, գետը կնեխի, և եգիպտացիները չեն կարողանա գետից ջուր խմել”»։ ' — [Ելք 7:17-18](https://www.bible.com/bible/2860/EXO.7.17-18.ՆԷԱ) --- [^1]: [Կարմիր ծովի անցման հնագիտական ապացույցներ - biblehub.com](https://biblehub.com/q/Red_Sea_crossing_archaeological_proof.htm) [^2]: [«Dynamics of Wind Setdown at Suez and the Eastern Nile Delta» — Carl Drews, Weiqing Han](https://doi.org/10.1371/journal.pone.0012481) [^3]: [«Evaluation of the Crustal Features of the Gulf of Aqaba Deduced from Geophysical Data» — A. Z. Hamouda, S. El-Garabawy](https://doi.org/10.4236/gep.2019.74003) [^4]: [«Red Sea Update» — Anchorstone ministries](https://anchorstone.com/red-sea-update/) [^5]: [Իպուվերի պատգամները (The admonitions of Ipuwer)](https://web.archive.org/web/20011007010825/http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/texts/ipuwer.htm#rem2-2) Հրապարակման ամսաթիվ՝ 2026-07-03 01:00